काठमाडौं –NASA को ‘आर्टिमिस–२’ (Artemis II) चन्द्र अभियान प्राविधिक समस्याका कारण स्थगित गरिएको छ। संस्थाका प्रशासक Jared Isaacman ले आगामी मार्चमा तय गरिएको प्रक्षेपण तत्कालका लागि रद्द गरिएको जानकारी दिएका हुन्। करिब ५० वर्षपछि मानवसहित चन्द्रमाको परिक्रमा गर्ने यो पहिलो नियोजित अभियान थियो, जसले चन्द्र अन्वेषणको नयाँ चरण सुरु गर्ने अपेक्षा गरिएको थियो।
फेब्रुअरी २१ मा रकेटको माथिल्लो चरणमा हिलियम ग्यासको प्रवाहमा अवरोध देखिएको थियो। हिलियम ग्यास रकेटको इन्धन ट्याङ्कीमा चाप सन्तुलन कायम राख्न तथा इन्जिन प्रणालीलाई स्थिर राख्न अत्यावश्यक मानिन्छ। यस प्राविधिक त्रुटिका कारण ३२२ फिट अग्लो Space Launch System (SLS) रकेट तथा Orion अन्तरिक्षयानलाई लन्च प्याडबाट फिर्ता गरी Vehicle Assembly Building मा स्थानान्तरण गर्ने निर्णय गरिएको छ। प्रक्षेपण स्थलमै मर्मत सम्भव नभएकाले संरचनागत सुरक्षा र प्राविधिक परीक्षणका लागि उक्त कदम चालिएको हो।
यसअघि मार्च ६ का लागि निर्धारण गरिएको प्रक्षेपण अब रद्द भएको छ। नयाँ प्रक्षेपण मिति अप्रिल १ देखि ६ बीच तय हुन सक्ने सम्भावना व्यक्त गरिएको छ। प्रशासक आइज्याकम्यानका अनुसार ढिलाइले टोलीमा निराशा उत्पन्न गरे पनि अभियानको प्राथमिकता सुरक्षा र विश्वसनीयतामै केन्द्रित रहनेछ।
दश दिने यस ऐतिहासिक यात्रामा तीन अमेरिकी अन्तरिक्षयात्री—Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch—तथा एक क्यानेडियन अन्तरिक्षयात्री Jeremy Hansen सहभागी हुनेछन्।
संयुक्त राज्य अमेरिकाले अन्तरिक्ष क्षेत्रमा बढ्दो अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिस्पर्धा, विशेषतः China सँगको प्रतिस्पर्धात्मक सन्दर्भमा, सन् २०३० अगावै पुनः मानवलाई चन्द्रमाको सतहमा अवतरण गराउने दीर्घकालीन लक्ष्य अघि सारेको छ। आर्टिमिस कार्यक्रम त्यसै दीर्घकालीन रणनीतिक दृष्टिकोणको महत्वपूर्ण हिस्सा मानिन्छ।
