काठमाडौँ--आर्थिक संकटसँग जुधिरहेको पाकिस्तानले आफ्नो राष्ट्रिय एयरलाइन्स बेच्ने तयारी गरिरहेको छ। शाहबाज सरकारले पाकिस्तान इन्टरनेशनल एयरलाइन्स (पीआईए) को ७५ प्रतिशत हिस्सा बेच्नेछ। डनको रिपोर्ट अनुसार डिसेम्बर २३ बोलपत्र बुझाउने अन्तिम मिति हो।
समयसीमा सकिनुभन्दा दुई दिन अगाडि सेनासँग सम्बन्धित मल कम्पनी, फौजी फर्टिलाइजर प्राइभेट लिमिटेड (एफएफपीएल) ले बोलीबाट आफ्नो नाम फिर्ता लियो, जसले गर्दा दौडमा केवल तीन जना दावेदारहरू बाँकी रहे।
सरकारले एयरलाइन्स किन बेच्नु पर्यो?
आईएमएफ नीति: एयरलाइन्स बेच्नुको सबैभन्दा ठूलो कारण आईएमएफ नीति हो। पाकिस्तानलाई आईएमएफबाट ७ अर्ब डलर ऋण चाहिन्छ। बदलामा, आईएमएफ चाहन्छ कि पाकिस्तानमा घाटामा रहेका सरकारी कम्पनीहरूलाई निजीकृत गरियोस्। यस सर्त अनुसार पाकिस्तानले पीआईएसहित आफ्ना २४ सरकारी कम्पनीहरूलाई निजीकृत गर्दैछ।
आर्थिक अवरोध: पीआईए बेच्नुको अर्को कारण एयरलाइनलाई पुनर्जीवित गर्नु हो, किनकि सरकार आर्थिक अवरोधका कारण पीआईएमा लगानी गर्न असमर्थ छ। पीआईएको कमजोर व्यवस्थापनका कारण यात्रुहरूले पनि समस्या भोगिरहेका छन्।
क्षतिग्रस्त छवि: २०२० मा कराँचीमा पीआईएको एउटा विमान दुर्घटनाग्रस्त भयो, जसमा ९६ जनाको मृत्यु भयो। एक अनुसन्धानले २५० भन्दा बढी पीआईए पाइलटहरूको लाइसेन्स शंकास्पद वा जालसाजीपूर्ण रहेको पत्ता लगायो। दुर्घटनाले पीआईएको छविलाई धमिलो बनायो, जसको परिणामस्वरूप धेरै देशहरूले पीआईए उडानहरूमा प्रतिबन्ध लगाए। प्रतिबन्धले पीआईएको घाटा निम्त्यायो, जसले गर्दा कम्पनी लगभग ₹२५,००० करोड (लगभग ₹२५ अर्ब) ऋणमा डुब्यो।
राम्रो वृद्धिको आशा: हाल, पाकिस्तानको उड्डयन क्षेत्रले यसको जिडिपीमा केवल १.३ प्रतिशत योगदान गर्दछ। यूएईमा १८ प्रतिशत र साउदी अरबमा ८.५ प्रतिशतको तुलनामा पाकिस्तानको उड्डयन क्षेत्रलेजिडिपीमा केवल १.३ प्रतिशत योगदान गर्दछ। निजीकरणले वृद्धिलाई बढावा दिन सक्छ।
सरकारले पहिले नै विमानस्थल र बन्दरगाहहरू बेचेको छ
१९५८ देखि पाकिस्तानले २० पटक आईएमएफबाट ऋण लिएको छ। आईएमएफको दबाबमा पाकिस्तानले धेरै कठिन निर्णयहरू गरेको छ। यस प्रयासको एक भागको रूपमा पाकिस्तानले पहिले नै आफ्नो बन्दरगाह र विमानस्थलहरू बेचेको छ। गत वर्ष पाकिस्तानले इस्लामाबाद विमानस्थल भाडामा दिने निर्णय गरेको थियो।
पीआईए किन्नका लागि लाइनमा छन् तीन दावेदार
लक्की सिमेन्ट र कम्पनीज: यस समूहका चार कम्पनीहरूले एकसाथ बोली लगाइरहेका छन्- लक्की सिमेन्ट लिमिटेड, हब पावर होल्डिंग्स, कोहट सिमेन्ट कम्पनी र मेट्रो भेन्चर्स।
आरिफ हबिब एण्ड कम्पनीज: यस समूहमा चार कम्पनीहरू पनि छन्- आरिफ हबिब कर्पोरेशन लिमिटेड, फातिमा फर्टिलाइजर, सिटी स्कूल्स र लेक सिटी होल्डिंग्स।
एयरब्लू प्राइभेट लिमिटेड: यो कम्पनीले एक्लै बोली लगाइरहेको छ।
