काठमाडौँ – भेनेजुएलामा अमेरिकाले आक्रमण गरेपछि विश्वभरिबाट यसको समर्थन र विपक्षमा प्रतिक्रिया आउन थालेका छन्।
अकस्मातजस्तो देखिएको यस अवस्थाको सिधा प्रभाव कैयौँ देशहरूमा पर्न सक्ने भए तापनि त्यसको बढी प्रभाव कोलम्बियामा पर्ने देखिन्छ।
कोलम्बिया
कोलम्बिया र भेनेजुयलाको लामो सीमा साझा रहेको छ।
भेनेजुयलाको सबैभन्दा नजिकको छिमेकी कोलम्बियाका राष्ट्रपति गुस्ताभो पेत्रोले उक्त हमलालाई लिएर गहिरो चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।
उनले आफ्नो जनसङ्ख्याको सुरक्षा गर्न र भेनेजुएलाबाट आउन सक्ने मानिसहरूको व्यापक सङ्ख्यासँग जुध्नका लागि सीमामा सेना तैनाथ गर्न पनि आदेश दिएका छन्।
कराकसमा सुरुवाती विस्फोटनको खबर आएदेखि नै पेत्रोले बारम्बार शान्ति र संवादको लागि आह्वान गर्दै आएको थियो।
राष्ट्रसङ्घ-संयुक्त राष्ट्रसङ्घले भेनेजुएलामा अमेरिकी आक्रमणपछि राष्ट्रपति निकोलस मदुरोलाई पक्राउ गरिएको भन्ने सूचनाले राष्ट्रसङ्घ ‘गम्भीर रूपमा चिन्तित बनेको’ बताएको छ। यस किसिमका घटनाको वृद्धि अन्तर्राष्ट्रिय कानूनको उल्लङ्घन हो।
-‘यी घटनाक्रम खतरनाक नजिर हुन्,‘ संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिवका प्रवक्ता स्टेफन दुजारिकले एक विज्ञप्तिमा भनेका छन्। दुजारिकले संयुक्त राष्ट्रसङ्घले ल्याटिन अमेरिका र क्यारेबियनका लागि ठूलो प्रभावको बारेमा चिन्ता व्यक्त गरेको र ‘भेनेजुएलाका सबै नेताहरू’ लाई मानव अधिकार र विधिको शासनको सम्मान गर्न आग्रह गरे।
इयू–इयू विदेश नीति प्रमुख काजा कलासले एक्समा लेखेका छन्, उनले अमेरिकी विदेश मन्त्री मार्को रुबियो र काराकासस्थित इयू राजदूतसँग कुरा गरी घटनाबारे जानकारी लिएका छन्।
‘इयूले बारम्बार मदुरोको वैधानिकताको अभाव रहेको बताउँदै आएको छ र उहाँले शान्तिपूर्ण संक्रमणकालको बचाउ गर्नुभएको छ। जस्तोसुकै परिस्थितिमा अन्तर्राष्ट्रिय कानुनका सिद्धान्त र संयुक्त राष्ट्रसङ्घको बडापत्रको सम्मान गरिनुपर्छ। हामी संयमको लागि आह्वान गर्दछौं,’ उनले भने।
बेलायत–प्रधानमन्त्री किअर स्टार्मरले भेनेजुएलामा भएका अमेरिकी कारबाहीमा बेलायत ‘कुनै पनि हिसाबले संलग्न नभएको’ बताएका छन्। यसबारे थप टिप्पणी गर्नुअघि आफूले थप सूचना खोजिरहेको उनले बताए।
राष्ट्रपति निकोलास मदुरोलाई अमेरिकाले पक्राउ गरेका विषयमा राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पसँग कुरा नभएको स्टार्मरले बताए।
उनले भने, ‘म के भन्न सक्छु भने यस कारबाहीमा बेलायतको कुनै पनि हिसाबले संलग्न थिएन।‘
बेलायतका कैयौँ सांसदहरूले पहिले नै यस कार्यको निन्दा गरेका थिए।
कराकसका निकट सहयोगी रुस र क्युबा दुवैले आक्रमणको निन्दा गरेका छन्। मस्कोले अमेरिकी सैन्य कारबाहीलाई ‘निकै चिन्ताजनक’ भनेको छ।
चीन -चीनले भेनेजुएलामा अमेरिकाले गरेको आक्रमण र त्यसका राष्ट्रपतिमाथि गरिएको कारबाहीको कडा शब्दमा निन्दा गरेको छ। चीन सरकार भेनेजुयलाको पछिल्लो घटनाप्रति ‘गम्भीररूपमा स्तब्ध’ भएको र यस कारबाहीको कडा विपक्षमा रहेको चिनियाँ विदेश मन्त्रालयले जनाएको छ।
‘अमेरिकाको यस्तो प्रभुत्वपूर्ण कार्यले अन्तर्राष्ट्रिय कानुन र भेनेजुएलाको सार्वभौमिकताको गम्भीर उल्लङ्घन गरेको छ र ल्याटिन अमेरिका र क्यारेबियन क्षेत्रको शान्ति र सुरक्षालाई खतरामा पारेको छ,‘ विज्ञप्तिमा भनिएको छ।
उसले अमेरिकालाई अन्तर्राष्ट्रिय कानून र संयुक्त राष्टसङ्घ बडापत्रका सिद्धान्तहरूको पालना गर्न आग्रह गर्दछ र अन्य राष्ट्रहरूको सार्वभौमिकता र सुरक्षाको उल्लङ्घन रोक्न आग्रह गर्दछ।
रूस–रुसको विदेश मन्त्रालयले शनिबार आफ्नो टेलिग्राम च्यानलमा पोस्ट गरिएको एक विज्ञप्तिमा भेनेजुएलामाथि अमेरिकाले गरेको ‘सशस्त्र आक्रमण’ को निन्दा गरेको छ।
रुसी मन्त्रालयद्वारा जारी विज्ञप्तिमा आक्रमणबाट रूस ‘अत्यन्त चिन्तित’ भएको र तत्काल स्पष्टीकरण’ दिन आग्रह गरिएको छ। मन्त्रालयले भनेको छ, ‘यदि त्यस्ता कार्यहरू पुष्टि भएमा, ‘एक स्वतन्त्र राज्यको सार्वभौमिकतामा अस्वीकार्य उल्लङ्घन’ भएको पुष्टि हुनेछ।‘
विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ’भेनेजुएलालाई कुनै पनि विनाशकारी र बाह्य हस्तक्षेपको कुरा त परै जाओस्, आफ्नो भाग्य आफैं निर्धारण गर्ने अधिकारको ग्यारेन्टी गरिनुपर्छ।‘
मन्त्रालयले थप तनाव रोक्नका लागि वार्ताको आह्वान गरेको छ र विज्ञप्तिमा अगाडी भनिएको छ, ‘भेनेजुएलाका जनता र सरकारसँग आफ्नो ‘ऐक्यबद्धता’ लाई पुनः पुष्टि गरेको छ।रूसले आपतकालीन संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय सुरक्षा परिषदको बैठकको आह्वानलाई समर्थन गर्दछ।‘
स्पेन–स्पेनका प्रधानमन्त्री पेड्रो सान्चेजले ‘तनाव वृद्धिप्रति जिम्मेवार’ बन्नका लागि आह्वान गरे। ‘अन्तर्राष्ट्रिय कानून र संयुक्त राष्ट्र चार्टरका सिद्धान्तहरूको सम्मान गर्नुपर्छ,‘ सान्चेजले एक्समा लेखेका छन्।
स्पेनले शान्तिपूर्ण समाधान खोज्नका लागि आफ्नो देशले मध्यस्थकर्ताको भूमिका निर्वाह गर्न सक्ने प्रस्ताव गरेको छ।
यसअघि, अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले मदुरोलाई उनकी पत्नीसहित पक्राउ गरिएको र देश बाहिर निकालिएको बताए। यो कारबाही अमेरिकी कानून प्रवर्तनसँग मिलेर गरिएको थियो। विवरणहरू पछ्याउनु पर्छ। उनले शनिबार बिहान पत्रकार सम्मेलन गर्ने तयारी गरेका छन्।
भेनेजुएलाका उपराष्ट्रपतिद्वारा मदुरोको अवस्थाबारे जानकारी माग गर्नुभएको छ। उपराष्ट्रपति डेल्सी रोड्रिगेजले राष्ट्रपति निकोलस मदुरो र प्रथम महिला सिलिया फ्लोरेसको बारेमा आफुहरूलाई थाहा नभएको बताउँदै भने, ‘हामी उहाँहरूको जीवितै रहेको अवस्थाको प्रमाण माग्छौँ।‘
भेनेजुएलाका विपक्षी नेतृ मारिया कोरिना माचाडोका प्रवक्ताले घटनाबारे कुनै टिप्पणी गर्न अस्वीकार गरेका छन्।
माचाडो अन्तिम पटक गत महिना सार्वजनिक रूपमा देखिएका थिए। उनी ११ महिनाको भूमिगत राजनीतिक जीवनपछि गत महिना सार्वजनिक हुनुभएको थियो र नर्वे जानुभएको थियो। नर्वेमा उनलाई नोबेल शान्ति पुरस्कारबाट सम्मानित गरिएको थियो।
अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले भनेजुयाला तनावबारे भने, ‘मदुराको बारेमा ट्रम्पले जे भन्नुभएको छ, त्यो सत्य हो। त्यसको अर्थ घटना भएको हो भन्ने मैले थाहा पाए।‘
दक्षिण फ्लोरिडामा भेनेजुएलाको समुदायमा उत्सव मनाइएको छ।
दक्षिण फ्लोरिडाको भेनेजुएलाका विस्थापित नागरिकले दक्षिण अमेरिकी भोजनालयबाहिर आयोजित र्यालीमा मदुरो पक्राउ परेको खबरपछि खुसियाली मनाएका छन्। भीडले ‘स्वतन्त्रता! स्वतन्त्रता! स्वतन्त्रता!’ भन्दै नारा लगाएको थियो।
यो र्याली फ्लोरिडाको डोरलमा निकालिएको थियो। डोरल ८० लाख जनसङ्ख्या रहेको शहर हो र यो मियामीसम्म छ। संयुक्त राज्य अमेरिकाको सबैभन्दा ठूलो भेनेजुएला समुदाय यहाँ रहेको छ। एजेन्सी
