अमेरिका–दक्षिण कोरियाको सैन्य अभ्यासअघि उत्तर कोरियाको चेतावनी, ‘नयाँ स्तरको प्रतिरोध’ गर्ने दाबी

प्योङयाङ – अमेरिका र दक्षिण कोरियाले आगामी संयुक्त सैन्य अभ्यासमा रुस–युक्रेन युद्धबाट उत्तर कोरियाली सेनाले हासिल गरेको आधुनिक युद्ध अनुभवलाई समेत ध्यानमा राखेर तयारी गरिरहेका बेला उत्तर कोरियाले त्यसको जवाफमा ‘नयाँ स्तरको प्रतिरोध’ अपनाउने चेतावनी दिएको छ।

अमेरिका र दक्षिण कोरियाले सोमबारदेखि ११ दिने ‘उल्ची फ्रिडम सिल्ड’ संयुक्त सैन्य अभ्यास सुरु गर्दैछन्। आणविक हतियार सम्पन्न उत्तर कोरियाबाट हुन सक्ने सम्भावित आक्रमणको सामना गर्न दुवै देशका सेनाको तयारी तथा संयुक्त कमान्ड क्षमता परीक्षण गर्नु अभ्यासको मुख्य उद्देश्य हो।

उत्तर कोरियाले भने यस्ता सैन्य अभ्यासलाई लामो समयदेखि आफूविरुद्धको आक्रमणको पूर्वाभ्यास भन्दै विरोध गर्दै आएको छ। अभ्यास सुरु हुनुअघि नै प्योङयाङले जापानको सागरमा ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्र परीक्षणसमेत गरेको थियो। उक्त परीक्षणलाई संयुक्त सैन्य अभ्यासप्रतिको असन्तुष्टिको सङ्केतका रूपमा हेरिएको छ।

यस वर्षको ‘उल्ची फ्रिडम सिल्ड’ अभ्यासमा ड्रोन, साइबर आक्रमण, जीपीएस जामिङलगायत आधुनिक युद्धमा प्रयोग हुने प्रविधि तथा क्षमतासम्बन्धी प्रशिक्षणलाई विशेष महत्त्व दिइएको छ। रुस–युक्रेन युद्धमा उत्तर कोरियाली सैनिकको तैनाथीबाट प्राप्त अनुभवलाई समेत ध्यानमा राखेर सम्भावित नयाँ खतरासँग जुध्न अमेरिकी र दक्षिण कोरियाली सेनालाई सक्षम बनाउने उद्देश्यले अभ्यास गर्न लागिएको हो।

उत्तर कोरियाको विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ताले शुक्रबार जारी गरेको विज्ञप्तिमा आगामी अभ्यास विगत पाँच वर्षका अभ्यासभन्दा फरक हुने उल्लेख गरिएको छ। प्योङयाङले आधुनिक युद्धका नयाँ पक्षलाई आधार बनाएर सैन्य क्षमताको दक्षता अभिवृद्धि गर्ने प्रयास भइरहेको दाबी गरेको छ।

उत्तर कोरियाली सरकारी समाचार संस्था केसीएनएले प्रकाशित गरेको विज्ञप्तिमा भनिएको छ, “नयाँ स्तरको खतरालाई नयाँ स्तरको प्रतिरोधमार्फत जवाफ दिनु सुरक्षा सुनिश्चित गर्ने हाम्रो सुसङ्गत सिद्धान्त हो।”

रुससँग बढ्दो सैन्य सम्बन्ध

सन् २०२२ मा रुसले युक्रेनमाथि पूर्णस्तरीय आक्रमण सुरु गरेपछि उत्तर कोरिया र रुसबीच सैन्य तथा रणनीतिक सम्बन्ध थप घनिष्ठ बनेको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार आर्थिक लाभ तथा सैन्य प्रविधिसहितको सहयोगको बदलामा उत्तर कोरियाले रुसको युद्धमा आफ्ना सैनिक पठाएको छ।

युक्रेनले यसै साता रुसले उत्तर कोरियाबाट प्राप्त ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रयोग गरेको आरोप लगाएको थियो। त्यस्ता क्षेप्यास्त्र प्रहारबाट कम्तीमा नौ जनाको मृत्यु हुनुका साथै दर्जनौँ घाइते भएको युक्रेनी पक्षको दाबी छ।

किएभले हालै रुसमा करिब ५० हजार उत्तर कोरियाली सैनिक तैनाथ रहेको दाबीसमेत गरेको छ। यद्यपि उक्त दाबी पुष्टि हुने ठोस प्रमाण भने सार्वजनिक गरिएको छैन।

‘युद्धबाट सिकेका पाठलाई सम्बोधन गर्छौं’

अमेरिका र दक्षिण कोरियाली संयुक्त सेनाका कमान्डका प्रवक्ता कर्नेल रायन डोनाल्डले युरोपेली युद्धमा उत्तर कोरियाली सेनाको तैनाथीले कोरियाली प्रायद्वीपमा ती सैनिकबाट उत्पन्न हुन सक्ने खतराको स्वरूप परिवर्तन गरेको बताएका छन्।

उनका अनुसार उत्तर कोरियाली सैनिकले रुस–युक्रेन युद्धबाट हासिल गरेका अनुभवलाई लिएर स्वदेश फर्किएका छन् र संयुक्त सैन्य अभ्यासको प्रशिक्षणले त्यही सम्भावित खतरालाई सम्बोधन गर्नेछ।

‘उल्ची फ्रिडम सिल्ड’ अभ्यासमा करिब १८ हजार दक्षिण कोरियाली सैनिक तथा दक्षिण कोरियामा तैनाथ करिब २८ हजार ५०० अमेरिकी सैनिक सहभागी हुनेछन्। अभ्यासमार्फत वास्तविक युद्धको अवस्थामा आवश्यक पर्ने संयुक्त सैन्य तयारी र कमान्ड क्षमताको परीक्षण गरिने अपेक्षा गरिएको छ।

कोरिया इन्स्टिच्युट फर नेसनल युनिफिकेसनका वरिष्ठ अनुसन्धानकर्ता होङ मिनका अनुसार उत्तर कोरियाले तनाव बढाउने चेतावनी दिए पनि पछिल्लो विदेश मन्त्रालयको विज्ञप्तिको भाषा तुलनात्मक रूपमा संयमित छ। उनका अनुसार प्योङयाङले भविष्यमा अमेरिकासँग संवाद वा संलग्नताको सम्भावनाका लागि केही ठाउँ खुला राख्न खोजेको हुन सक्छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र उत्तर कोरियाली नेता किम जोङ उनबीच सन् २०१९ मा भएको शिखर वार्ता आणविक निशस्त्रीकरण र उत्तर कोरियामाथिको प्रतिबन्ध हटाउने विषयमा सहमति हुन नसकेपछि निष्कर्षविहीन बनेको थियो। त्यसयता प्योङयाङले आफूलाई ‘अपरिवर्तनीय’ आणविक शक्ति राष्ट्रका रूपमा प्रस्तुत गर्दै आएको छ।

यसबीच जापानले आफ्नो रक्षा क्षमता विस्तार गर्ने प्रतिबद्धता जनाएपछि उत्तर कोरियाले प्रशान्त क्षेत्रमा क्षेप्यास्त्र परीक्षणलाई निरन्तरता दिएको छ। जापानले क्षेत्रीय सुरक्षा वातावरण गम्भीर बन्दै गएको भन्दै आफ्नो सैन्य तयारी थप सुदृढ गर्ने घोषणा गरेको छ।

यद्यपि, सेन्टर फर स्ट्रेटेजिक एन्ड इन्टरनेसनल स्टडिजका कोरिया अध्यक्ष भिक्टर चाका अनुसार सैन्य तनाव बढे पनि किम जोङ उनले अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पसँग पुनः भेटवार्ता गर्न खोज्ने सम्भावना कायमै छ। उनका अनुसार प्योङयाङले वासिङ्टनसँग भविष्यमा सम्भावित वार्ताका लागि केही ढोका खुला राख्न सक्ने देखिन्छ।