सप्तरी – सप्तरी जिल्लामा निर्वाचन आचारसंहिता उल्लंघनका गुनासो बढ्दै गएपछि मुख्य निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयले आचारसंहिता विपरीतका प्रचार सामग्री तत्काल हटाउन कडा निर्देशन दिएको छ। जिल्लाका विभिन्न स्थानमा राजनीतिक दल तथा उम्मेदवारले जथाभावी राखेका झण्डा, पोस्टर, ब्यानर र अन्य प्रचार सामग्रीले आचारसंहिता उल्लंघन भएको भन्दै कार्यालयले २४ घण्टाभित्र ती सामग्री हटाउन निर्देशन दिएको हो।
राजविराजस्थित मुख्य निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयले मंगलबार राजनीतिक दलका प्रतिनिधि, उम्मेदवार तथा सरोकारवाला निकायसँग छलफल गरेपछि यस्तो निर्देशन जारी गरेको हो। पछिल्लो समय जिल्लाभरि आचारसंहिता विपरीत प्रचार सामग्री राखिएको भन्ने गुनासो निर्वाचन कार्यालयमा लगातार आइरहेको जनाइएको छ।
आचारसंहिता उल्लंघनबारे बढ्दो गुनासो
निर्वाचनको मिति नजिकिँदै जाँदा राजनीतिक गतिविधि तीव्र बनेसँगै जिल्लामा आचारसंहिता उल्लंघनका घटनाहरू पनि बढ्दै गएको देखिन्छ। सार्वजनिक स्थल, सडक किनार, विद्युतका पोल, सरकारी भवन वरपर, चोक तथा बजार क्षेत्रमा दलका झण्डा, पोस्टर र ब्यानर झुण्ड्याइएको भन्दै स्थानीय बासिन्दा र नागरिक समाजबाट निर्वाचन कार्यालयमा गुनासो आएको थियो।
मुख्य निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयका अनुसार निष्पक्ष, स्वतन्त्र र मर्यादित निर्वाचन सुनिश्चित गर्न निर्वाचन आचारसंहिता कडाइका साथ पालना गराउनु आवश्यक हुन्छ। तर केही दल र उम्मेदवारले प्रचारप्रसारका नाममा नियमको बेवास्ता गरिरहेको गुनासो बढेपछि छलफलको माध्यमबाट सचेत गराउने निर्णय लिइएको हो।
मंगलबार सम्पन्न छलफलमा मुख्य निर्वाचन अधिकृत किशोर घिमिरेले राजनीतिक दलका प्रतिनिधि तथा उम्मेदवारलाई निर्वाचन आचारसंहिता गम्भीरतापूर्वक पालना गर्न आग्रह गरे। उनले आचारसंहिता विपरीत राखिएका सबै प्रकारका प्रचार सामग्री २४ घण्टाभित्र आफैं हटाउन स्पष्ट निर्देशन दिए।
“निर्वाचन निष्पक्ष र मर्यादित बनाउन सबै दल र उम्मेदवारको जिम्मेवारी उत्तिकै हुन्छ,” घिमिरेले भने, “आचारसंहिता विपरीत राखिएका झण्डा, पोस्टर, ब्यानर लगायतका प्रचार सामग्री तोकिएको समयभित्र नहटाइए कानुनअनुसार कारबाही प्रक्रिया अगाडि बढाइनेछ।”
उनले विशेषगरी राजविराज नगर क्षेत्र मात्र नभई जिल्लाका अन्य ग्रामीण तथा शहरी क्षेत्रमा पनि राखिएका प्रचार सामग्री हटाउन आग्रह गरे। आफैंले नहटाएमा अनुगमन समितिमार्फत हटाइने र त्यसको जिम्मेवारी सम्बन्धित दल वा उम्मेदवारलाई नै पर्ने चेतावनीसमेत दिइएको छ।
मुख्य निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयले दिएको जानकारीअनुसार २४ घण्टाको समयसीमा सकिएपछि अनुगमन समिति सक्रिय रूपमा जिल्लाका सबै क्षेत्रमा अनुगमनमा निस्कनेछ। अनुगमनका क्रममा आचारसंहिता विपरीतका प्रचार सामग्री भेटिएमा सम्बन्धित दल वा उम्मेदवारविरुद्ध कारबाही प्रक्रिया अगाडि बढाइने जनाइएको छ।
कारबाहीमा चेतावनीदेखि जरिवाना र अन्य कानुनी प्रक्रिया समेत लागू हुन सक्ने निर्वाचन कार्यालयको भनाइ छ। यसले दल र उम्मेदवारलाई समयमै सचेत भएर आचारसंहिता पालना गर्न दबाब सिर्जना गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
जिल्ला निर्वाचन कार्यालय सप्तरीका प्रमुख रमेशकुमार जोशीका अनुसार निर्वाचन आचारसंहितामा प्रचारप्रसार सामग्री झुण्ड्याउने समय स्पष्ट रूपमा तोकिएको छ। “आचारसंहिता अनुसार फागुन ४ गतेदेखि १८ गतेसम्म मात्र प्रचार सामग्री झुण्ड्याउन पाइन्छ,” उनले जानकारी दिए।
उक्त समयसीमा बाहिर प्रचार सामग्री राख्नु, सार्वजनिक स्थल अवरुद्ध हुने गरी झुण्ड्याउनु, वा तोकिएको स्थानभन्दा बाहिर राख्नु आचारसंहिता उल्लंघन मानिने जोशीले स्पष्ट पारे। उनले सबै दल र उम्मेदवारलाई कानुनी सीमाभित्र रहेर प्रचारप्रसार गर्न आग्रह गरे।
छलफल कार्यक्रममा प्रमुख जिल्ला अधिकारी टुवराज पोखरेल, सुरक्षा निकायका प्रतिनिधि, राजनीतिक दलका प्रतिनिधि तथा उम्मेदवारहरूको सहभागिता रहेको थियो। प्रमुख जिल्ला अधिकारी पोखरेलले निर्वाचन शान्तिपूर्ण रूपमा सम्पन्न गराउन प्रशासन पूर्ण रूपमा प्रतिबद्ध रहेको बताए।
उनले आचारसंहिता उल्लंघनले निर्वाचनको विश्वसनीयतामाथि प्रश्न उठ्न सक्ने भएकाले सबै पक्षले जिम्मेवार व्यवहार देखाउनुपर्नेमा जोड दिए। सुरक्षा निकायका प्रतिनिधिले पनि अनुगमन तथा कार्यान्वयनमा आवश्यक सहयोग रहने प्रतिबद्धता जनाएका थिए।
निर्वाचन आयोग तथा जिल्ला निर्वाचन कार्यालयले बारम्बार स्वच्छ, निष्पक्ष र मर्यादित निर्वाचनका लागि आचारसंहिता पालनालाई मुख्य आधार मानेको छ। प्रचार सामग्रीको जथाभावी प्रयोगले वातावरणीय प्रदूषण बढाउने, सार्वजनिक सम्पत्तिमा क्षति पुर्याउने र मतदातामा नकारात्मक सन्देश जाने भएकाले यसमा कडाइ गरिएको हो।
स्थानीय बासिन्दाहरूले पनि सडक, चोक र सार्वजनिक स्थलमा अनियन्त्रित प्रचार सामग्रीले अव्यवस्था सिर्जना भएको गुनासो गर्दै आएका छन्। निर्वाचन कार्यालयको पछिल्लो निर्देशनले ती समस्या केही हदसम्म समाधान हुने अपेक्षा गरिएको छ।
छलफलमा सहभागी केही राजनीतिक दलका प्रतिनिधिले निर्वाचन कार्यालयको निर्देशनलाई सकारात्मक रूपमा लिएको बताएका छन्। उनीहरूले आचारसंहिता पालनामा कमजोरी भएको स्वीकार गर्दै समयसीमाभित्र प्रचार सामग्री हटाइने प्रतिबद्धता जनाएका छन्।
यद्यपि केही उम्मेदवारले सबै दलले समान रूपमा नियम पालना गरे मात्र निष्पक्षता कायम हुने भन्दै अनुगमन निष्पक्ष हुनुपर्ने माग पनि राखेका थिए।
सप्तरीमा निर्वाचन आचारसंहिता विपरीतका प्रचार सामग्री हटाउन दिइएको निर्देशनले निर्वाचनलाई व्यवस्थित, शान्तिपूर्ण र मर्यादित बनाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने देखिन्छ। २४ घण्टाको अल्टिमेटम र त्यसपछि हुने कडा अनुगमनले दल तथा उम्मेदवारलाई आचारसंहिता पालनामा गम्भीर बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।अब सबैको ध्यान तोकिएको समयभित्र प्रचार सामग्री हटाउने र आगामी दिनमा नियमको पूर्ण पालना गर्दै स्वस्थ प्रतिस्पर्धामार्फत मतदाताको विश्वास जित्ने दिशातर्फ केन्द्रित हुनु आवश्यक देखिन्छ।
