हुम्ला – आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनलाई लक्षित गर्दै हिमाली जिल्ला हुम्लामा सुरक्षा सतर्कता बढाइएको छ। निर्वाचनलाई भयरहित, विश्वसनीय र सुरक्षित वातावरणमा सम्पन्न गर्ने उद्देश्यले नेपाली सेनाले जिल्लाका संवेदनशील तथा दुर्गम क्षेत्रमा गस्ती सुरु गरेको हो।
हुम्ला भौगोलिक रूपमा विकट, सीमावर्ती र हिमाली भूभाग भएकाले निर्वाचन व्यवस्थापन र सुरक्षा दुवै दृष्टिले चुनौतीपूर्ण जिल्ला मानिन्छ। विशेषगरी उत्तरी भेग चीनसँग सीमा जोडिएको क्षेत्र भएकाले यहाँ सुरक्षा संयन्त्रले अतिरिक्त सावधानी अपनाउँदै आएको छ। यही सन्दर्भमा शत्रुञ्जन गुल्म रानीवन, हुम्लाले उत्तरी नाम्खा गाउँपालिकाका विभिन्न बस्तीहरूमा नियमित गस्ती थालेको हो।
गुल्मका अनुसार मुचु, तुम्कोट, चाला, यारी र याल्वाङ क्षेत्रमा सेनाको टोली परिचालन गरिएको छ। यी स्थानहरू भौगोलिक रूपमा दुर्गम र पहुँच कठिन क्षेत्रभित्र पर्छन्। कतिपय बस्तीमा सडक सञ्जाल अझै प्रभावकारी रूपमा नपुगेकाले पैदलमार्ग र सीमित साधनमार्फत सुरक्षा टोली परिचालन गर्नुपर्ने अवस्था छ। त्यसैले सम्भावित सुरक्षा चुनौतीलाई मध्यनजर गर्दै समयमै गस्ती सुरु गरिएको सेनाले जनाएको छ।
शत्रुभञ्जन गुल्मका गुल्मपति हरिबाबु श्रेष्ठका अनुसार निर्वाचन बिथोल्ने, मतदातालाई त्रसित पार्ने वा अस्थिरता निम्त्याउने कुनै पनि गतिविधि हुन नदिन सेनाले सक्रिय रूपमा सुरक्षा निगरानी बढाएको हो। उनले भने, “निर्वाचन लोकतन्त्रको महत्वपूर्ण अभ्यास हो। यसलाई शान्तिपूर्ण रूपमा सम्पन्न गर्न आवश्यक सबै तयारी गरिएको छ। स्थानीय प्रशासन र अन्य सुरक्षा निकायसँग समन्वय गरेर गस्ती तथा निगरानीलाई तीव्र पारिएको छ।”
निर्वाचनको मिति नजिकिँदै जाँदा जिल्लामा सुरक्षाको बहुपक्षीय संयन्त्र सक्रिय भएको छ। जिल्ला प्रशासन कार्यालयको नेतृत्वमा नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बलबीच समन्वयात्मक बैठकहरू भइरहेका छन्। संवेदनशील मतदान केन्द्रहरूको पहिचान, सम्भावित जोखिमको मूल्याङ्कन र तदनुसार सुरक्षाकर्मी परिचालन गर्ने कार्यतालिका बनाइएको छ।
हुम्लामा केही मतदान केन्द्रहरू यस्ता छन् जहाँ पुग्न एक–दुई दिन पैदल यात्रा गर्नुपर्ने अवस्था छ। हिमपात, चिसो मौसम र दुर्गम भूगोलका कारण मतदान सामग्री ढुवानी र सुरक्षाकर्मी परिचालन चुनौतीपूर्ण हुने देखिएको छ। त्यसैले अग्रिम तयारीका रूपमा सुरक्षा टोलीहरू चरणबद्ध रूपमा क्षेत्रमा खटाइएको छ। कतिपय स्थानमा हेलिकप्टरमार्फत सामग्री ढुवानी गर्ने योजना पनि बनाइएको जनाइएको छ।
स्थानीय बासिन्दाहरूले पनि सुरक्षाको उपस्थितिलाई सकारात्मक रूपमा लिएका छन्। चुनावका बेला बाह्य हस्तक्षेप, अवाञ्छित गतिविधि वा डरत्रासको वातावरण सिर्जना हुन नदिन सुरक्षाकर्मी सक्रिय हुनु आवश्यक रहेको उनीहरूको भनाइ छ। विशेषगरी सीमावर्ती क्षेत्र भएकाले खुला सीमाबाट हुन सक्ने आवतजावत र गतिविधिमाथि निगरानी आवश्यक रहेको स्थानीयहरूले बताएका छन्।
नाम्खा गाउँपालिका भौगोलिक रूपमा अत्यन्त दुर्गम र विकट क्षेत्र हो। यहाँका कतिपय बस्तीहरू अझै पनि सडक सञ्जालबाट टाढा छन्। स्वास्थ्य, शिक्षा र सञ्चारका पूर्वाधार सीमित छन्। यस्तो अवस्थामा निर्वाचन सञ्चालन गर्नु आफैंमा चुनौतीपूर्ण कार्य हो। त्यसैले सुरक्षासँगै प्रशासनिक संयन्त्र पनि उत्तिकै सक्रिय देखिएको छ।
जिल्ला प्रशासन कार्यालयले निर्वाचन आचारसंहिता पालना गराउन राजनीतिक दलहरूलाई सचेत गराएको छ। कुनै पनि प्रकारको भड्किलो प्रचारप्रसार, आचारसंहिता उल्लंघन वा मतदातामाथि प्रभाव पार्ने गतिविधि भएमा कडाइका साथ कारबाही गरिने चेतावनी दिइएको छ। सुरक्षाकर्मीले गाउँगाउँमा पुगेर मतदातालाई ढुक्क भएर मतदान गर्न आग्रह गरिरहेका छन्।
नेपाली सेनाको गस्तीले सीमावर्ती क्षेत्रका बासिन्दामा सुरक्षा प्रत्याभूति बढाएको छ। निर्वाचन लोकतान्त्रिक प्रक्रियाको महत्वपूर्ण चरण भएकाले यसलाई निष्पक्ष र शान्तिपूर्ण बनाउन सबै पक्षको सहयोग आवश्यक रहेको सेनाको भनाइ छ। गुल्मपति श्रेष्ठले स्थानीय समुदायसँग सहकार्य गरेर सूचनाको आदान–प्रदानलाई पनि सुदृढ बनाइएको जानकारी दिए। कुनै शंकास्पद गतिविधि देखिएमा तत्काल सुरक्षा निकायलाई खबर गर्न सर्वसाधारणलाई आग्रह गरिएको छ।
यसअघि पनि विभिन्न निर्वाचनका समयमा हुम्लामा सुरक्षालाई प्राथमिकतामा राखेर विशेष योजना लागू गरिँदै आएको छ। हिमाली जिल्ला भएकाले यहाँको सुरक्षा व्यवस्थापन अन्य जिल्लाभन्दा फरक ढंगले गर्नुपर्ने अनुभव सुरक्षा निकायसँग छ। यस पटक पनि त्यसैअनुसार एकीकृत सुरक्षा रणनीति कार्यान्वयनमा ल्याइएको छ।
निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा राजनीतिक दलहरू पनि प्रचारप्रसारमा व्यस्त छन्। यद्यपि दुर्गम भूगोलका कारण प्रचारप्रसार कार्यक्रम सञ्चालन गर्न दलहरूलाई चुनौती देखिएको छ। कतिपय उम्मेदवारहरू पैदल यात्रा गर्दै मतदातासम्म पुगिरहेका छन्। सुरक्षा उपस्थिति सुदृढ भएसँगै प्रचारप्रसार पनि व्यवस्थित रूपमा भइरहेको छ।
हिमपातको सम्भावना, मौसमको प्रतिकूलता र भौगोलिक कठिनाइबीच पनि निर्वाचन सम्पन्न गर्न राज्य संयन्त्र दृढ रहेको देखिन्छ। सुरक्षाकर्मीहरूको नियमित गस्ती, प्रशासनको सक्रियता र स्थानीय समुदायको सहयोगले निर्वाचन शान्तिपूर्ण रूपमा सम्पन्न हुने अपेक्षा गरिएको छ।
समग्रमा, हुम्लामा सुरु गरिएको नेपाली सेनाको गस्तीले आगामी प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनलाई सुरक्षित र विश्वसनीय बनाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने विश्वास गरिएको छ। दुर्गम हिमाली भेगमा समेत लोकतन्त्रको अभ्यास निर्बाध रूपमा अघि बढोस् भन्ने उद्देश्यका साथ सुरक्षा निकायहरू पूर्ण रूपमा तयारी अवस्थामा रहेको जनाइएको छ।
