काठमाडौं – उत्तर कोरियाले संयुक्त राष्ट्रसंघको प्रतिबन्ध उल्लंघन गर्दै ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र परीक्षण गतिविधि पुनः सुरु गरेको केही दिनपछि दक्षिण कोरिया र अमेरिकाले संयुक्त सैन्य अभ्यास गर्ने भएका छन्। उत्तर कोरियाबाट हुन सक्ने सम्भावित सुरक्षा चुनौतीविरुद्ध सैन्य तयारी सुदृढ गर्ने उद्देश्यले उनीहरूले आगामी सातादेखि वार्षिक सैन्य अभ्यास सञ्चालन गर्न लागेका हुन्।
दक्षिण कोरियाली सेनाका अनुसार ‘उल्ची फ्रिडम सिल्ड’ नाम दिइएको संयुक्त सैन्य अभ्यास आगामी सोमबारदेखि ११ दिनसम्म सञ्चालन हुनेछ। अभ्यासमा करिब १८ हजार दक्षिण कोरियाली सैनिक सहभागी हुनेछन्।
दक्षिण कोरियाली सेनाका प्रवक्ता जाङ डो–योङले अभ्यासको स्वरूप विगतका वर्षहरूमा जस्तै रहने बताएका छन्।
युक्रेन युद्धको अनुभवलाई समेत समेटिने
अमेरिकी सेनाका प्रवक्ता रायन डोनाल्डका अनुसार हालैका द्वन्द्वबाट प्राप्त अनुभव तथा सम्भावित र वास्तविक सुरक्षा खतरालाई ध्यानमा राखेर यसपटकको अभ्यास सञ्चालन गरिनेछ।
उनका अनुसार अभ्यासले संयुक्त तथा बहुक्षेत्रीय सैन्य कारबाहीमार्फत दक्षिण कोरिया–अमेरिका गठबन्धनको तयारी र सैन्य क्षमता थप सुदृढ गर्नेछ।
उत्तर कोरियाले रुस–युक्रेन युद्धमा आफ्ना सैनिक पठाएको विषय उल्लेख गर्दै डोनाल्डले ती सैनिकले युद्धबाट प्राप्त अनुभव उत्तर कोरिया फर्काएर ल्याएको बताए। त्यसबाट उत्तर कोरियाको सैन्य क्षमतामा परिवर्तन आएको हुन सक्ने भएकाले संयुक्त अभ्यासमा त्यसलाई समेत ध्यान दिइने उनको भनाइ छ।
वर्षमा दुई ठूला संयुक्त सैन्य अभ्यास
‘उल्ची फ्रिडम सिल्ड’ दक्षिण कोरिया र अमेरिकी सेनाले वार्षिक रूपमा सञ्चालन गर्ने दुई प्रमुख संयुक्त सैन्य अभ्यासमध्ये एक हो। अर्को प्रमुख अभ्यास वसन्त ऋतुमा सञ्चालन गरिन्छ।
अमेरिकी सेनाका अनुसार अभ्यासमा प्रत्यक्ष, भर्चुअल, कम्प्युटरमा आधारित तथा स्थलगत तालिम समावेश हुन्छ।
दक्षिण कोरिया र अमेरिकाले यस्ता अभ्यासलाई रक्षात्मक प्रकृतिको बताउँदै आएका छन्। तर उत्तर कोरियाले भने ठूला संयुक्त सैन्य अभ्यासलाई आफूविरुद्ध आक्रमणको तयारीका रूपमा व्याख्या गर्दै आएको छ।
यसपटकको अभ्यासबारे उत्तर कोरियाले तत्काल कुनै प्रतिक्रिया जनाएको छैन।
जुनपछि पहिलो ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र परीक्षण
यसैबीच दक्षिण कोरिया, अमेरिका र जापानले बिहीबार उत्तर कोरियाबाट छोटो दूरीको ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रक्षेपण भएको पत्ता लगाएका थिए।
जुनको अन्त्ययता उत्तर कोरियाले गरेको यो पहिलो ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र परीक्षण भएको बताइएको छ। क्षेप्यास्त्र उत्तर कोरियाको पूर्वी तटबाट समुद्री क्षेत्रमा खसेको थियो।
संयुक्त राष्ट्रसंघीय सुरक्षा परिषद्का प्रस्तावले उत्तर कोरियालाई ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्रसम्बन्धी गतिविधि सञ्चालन गर्न प्रतिबन्ध लगाएको छ।
दक्षिण कोरिया र जापानले उक्त प्रक्षेपणको निन्दा गर्दै यसलाई क्षेत्रीय शान्ति तथा सुरक्षाका लागि खतरा भएको बताएका छन्। अमेरिकी प्यासिफिक कमान्डले समेत अमेरिका आफ्ना नागरिक तथा क्षेत्रीय सहयोगी राष्ट्रको सुरक्षाप्रति प्रतिबद्ध रहेको जनाएको छ।
उत्तर कोरियाको आणविक तथा क्षेप्यास्त्र क्षमता विस्तारप्रति चिन्ता
सन् २०१९ मा तत्कालीन अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र उत्तर कोरियाली नेता किम जोङ–उनबीच भएको उच्चस्तरीय कूटनीतिक प्रयास असफल भएपछि उत्तर कोरियाले आफ्नो आणविक तथा क्षेप्यास्त्र क्षमता विस्तारलाई तीव्रता दिएको छ।
दक्षिण कोरिया, अमेरिका तथा अन्य देशहरूले उत्तर कोरियाले रुसलाई सैनिक तथा हतियार सहयोग गरेको विषयमा समेत चिन्ता व्यक्त गर्दै आएका छन्।
रुसबाट प्राप्त हुन सक्ने सैन्य प्रविधि तथा युक्रेन युद्धबाट उत्तर कोरियाली सैनिकले हासिल गरेको अनुभवले उसको आणविक तथा क्षेप्यास्त्र कार्यक्रमलाई थप सक्षम बनाउन सक्ने विज्ञहरूको आकलन छ।
यसै पृष्ठभूमिमा दक्षिण कोरिया र अमेरिकाको आगामी संयुक्त सैन्य अभ्यासलाई उत्तर कोरियाको बढ्दो सैन्य गतिविधिको जवाफका रूपमा समेत हेरिएको छ।
