सेउता, स्पेन-साताको अन्त्यतिर आइपुग्दा स्पेनिस एनक्लेभ (विदेशी भूभागभित्र रहेको क्षेत्र) सेउता बाहिरबाट हेर्दा शान्त र सामान्य अवस्थामा फर्किएको जस्तो देखिए पनि यहाँका बासिन्दाहरू भने अघिल्लो साता घटेका घटनाक्रमबाट अझै त्रसित र आतंकित छन्।
उत्तर अफ्रिकास्थित सानो स्पेनिस एनक्लेभ सेउतामा यसै साता पौडी खेलेर, पर्खाल चढेर तथा जबर्जस्ती प्रवेश गरेका करिब ६०,००० आप्रवासीहरूमध्ये अधिकांश आइतबारसम्ममा पैदल नै मोरक्कोतर्फ फर्किसकेका छन्।
तर, केही आप्रवासीहरू अझै पनि शहरलाई घेरेका डाँडाकाँडाहरूमा बसिरहेका छन्। हजारौं आप्रवासीहरूले सीमा मिचेर प्रवेश गरेको सहरी क्षेत्रको किनारनजिकैको समुद्रमा स्पेनिस सिभिल गार्डका जहाजहरूले बेपत्ता भएका वा ज्यान गुमाएका मानिसहरूको शव खोजी कार्य जारी राखेका छन्।
सेउताका पसलहरू पुनः खुलेका छन् भने ८४,००० जनसंख्या रहेको यस शहरका बासिन्दा र पर्यटकहरूको सामान्य चहलपहल खुल्ला रेस्टुरेन्ट, क्याफे र रेस्टुरेन्टका खुला परिसरहरूमा देखिन थालेको छ।
चार फरक-फरक संस्कृतिहरूको शान्तिपूर्ण सहअस्तित्व र बसोबासका लागि गर्व गर्ने यो शहर सीमामा भएको आप्रवासीहरूको अनपेक्षित प्रवेश र त्यसपछिको परिस्थितिबाट पार पाउन अझै संघर्ष गरिरहेको छ। यस घटनाको मुख्य कारण के थियो र यसको जिम्मेवार को हो भन्ने विषयमा स्थानीय बासिन्दाहरूबीच तीव्र मतभेद र विवाद उत्पन्न भएको छ।
युरोपको आप्रवासन बहस र स्पेनिस प्रधानमन्त्रीको आक्रोश
स्पेनिस अधिकारीहरूले आइतबार दिएको जानकारीअनुसार यस घटनामा कम्तीमा ७२ जना आप्रवासीको मृत्यु भएको छ। जसमा केही मानिसहरू समुद्रमा डुबेर मरेका थिए भने केहीको समुद्री तटको पर्खाल पार गर्ने क्रममा भएको भागदौड (स्ट्याम्पेड) मा च्यापिएर ज्यान गएको थियो।
मानिसहरूको यो अचानक र विशाल आगमनले सिर्जना गरेको मानवीय संकटले युरोप र अन्य क्षेत्रहरूमा आप्रवासनसम्बन्धी विवाद र बहसलाई पुनः उग्र बनाएको छ।
स्पेनका प्रधानमन्त्रीले सेउता घटनाप्रति युरोपेली संघ (ईयू) को प्रतिक्रियालाई ‘स्वार्थी’ भन्दै कडा आलोचना गरेका छन्। उनले यस मानवीय संकटमा युरोपेली देशहरूले देखाएको उदासिनताको भत्सर्ना गरेका छन्।
“यसमा यी युवाहरूको कुनै दोष छैन,” शहरको एउटा माछा फ्राइ गर्ने रेस्टुरेन्टमा वेटरका रूपमा कार्यरत ४४ वर्षीय मोहामाद अब्देलकादेर द्रिसले भने, “यदि तपाईंले सीमा खोलिदिनुभयो भने पक्कै पनि मानिसहरू भित्र आउँछन्। तर यी युवाहरूलाई मात्र दोषि ठहर्याउन मिल्दैन, यसको मुख्य जिम्मेवार त दुवै तर्फका अधिकारीहरू हुन्।”
मोरक्को फर्किएका केही आप्रवासीहरूका अनुसार सीमा क्षेत्र पूर्ण रूपमा खुलाजस्तै थियो र हजारौं मानिसहरूले सीमा पार गरिरहँदा त्यहाँका सुरक्षा अधिकारीहरूले मूकदर्शक बनेर हेर्नुबाहेक केही गरेनन्।
मोरक्कोको गृह मन्त्रालयले आइतबार एक टेलिभिजन वक्तव्य जारी गर्दै गत साता करिब ४०,००० मानिसहरू सेउतातर्फ अघि बढेको जनाएको छ। मन्त्रालयका अनुसार एनक्लेभमा प्रवेश गर्ने मानिसहरू इन्टरनेटमा फैलिएका गलत सूचना, मानव तस्करीका सञ्जालहरू र कानुनी तथा प्रशासनिक जानकारीको गलत व्याख्याका कारण भ्रमित भएर सीमातर्फ बढेका थिए।
बिहीबार र शुक्रबार बिनाअनुमति ५०,००० देखि ६०,००० को संख्यामा (जसमा अधिकांश युवा पुरुषहरू थिए) आप्रवासीहरू भित्रिएपछि सेउताको जनसङ्ख्या आधाभन्दा बढीले ह्वात्तै बढेको थियो। अब्देलकादेरले जे भयो त्यसमा दुःख व्यक्त गरे पनि सीमा मिचेर आएका मानिसहरूले तुलनात्मक रूपमा शान्त व्यवहार देखाएको बताए। “स्थिति योभन्दा धेरै भयावह र खराब हुन सक्थ्यो,” उनले थपे।
सेउतामा सुदूर-दक्षिणपन्थी नेताहरूको उपस्थिति र विरोध
साताको अन्त्यतिर स्पेनका सुदूर-दक्षिणपन्थी, आप्रवासीविरोधी राजनीतिज्ञहरू र चर्चित दक्षिणपन्थी प्रभावकारी व्यक्तिहरू (इन्फ्लुएन्सरहरू) सेउता पुगेका थिए। उनीहरूको उपस्थितिले शहरमा ठूलो सङ्ख्यामा रहेका मुस्लिम समुदाय (जसमा धेरैजसो मोरक्कन मूलका छन्) का सदस्यहरू र उनीहरूबीच चर्को विरोध र प्रदर्शन निम्त्यायो।
सुदूर-दक्षिणपन्थी स्पेनिस राजनीतिज्ञ तथा युरोपेली संसद्का सदस्य अल्भिज पेरेजले शनिबार साँझ आप्रवासीहरूलाई तुरुन्तै देश निकाला गर्न माग गरेपछि प्रदर्शनकारी र विरोधीहरूको क्रुद्ध भिडले उनलाई घेरेको थियो। स्थिति तनावपूर्ण बनेपछि पेरेजले एउटा बारभित्र शरण लिनुपरेको थियो, जहाँ बाहिर रहेका बासिन्दाहरूले झ्यालहरूमा हान्दै विरोध जनाएका थिए। पछि प्रहरीले कडा सुरक्षाका साथ उनलाई त्यहाँबाट सुरक्षित स्थानमा लगेको थियो।
शनिबार भएको प्रति-प्रदर्शन (काउन्टर-प्रोटेस्ट) मा सहभागी २० वर्षीया सेउताकी बासिन्दा तथा विद्यार्थी नुर अहमदले पेरेजजस्ता पात्रहरूको उपस्थिति र उनीहरूको प्रदर्शनलाई अवसरवादीको संज्ञा दिइन्। “उनीहरू सेउताले अहिले भोगिरहेको मानवीय संकटको फाइदा उठाउन र आफ्नो राजनीतिक रोटी सेक्न मात्र यहाँ आएका हुन्,” अहमदले भनिन्।
सीमा क्षेत्रमा संकट चुलिएपछि र बिहीबार ठूलो भिडले सीमाको बार तोडेर भित्रिएपछि सेउताका स्थानीय अधिकारीहरूले म्याड्रिडस्थित केन्द्रीय सरकारसँग थप सुरक्षाबल र सुदृढीकरणको माग गरेका थिए।
यसै क्रममा, सुदूर-दक्षिणपन्थी ‘भोक्स’ पार्टीका नेता सेन्टियागो आबास्कलले पनि आइतबार सेउताको भ्रमण गर्दै आप्रवासीहरूको यो आगमनलाई “आक्रमण” (इन्भेजन) को संज्ञा दिए र स्पेनिस सरकारको कडा आलोचना गरे। “सेउता र मेलिलाका सीमाहरू हाम्रो घर र मातृभूमिको रक्षा गर्ने पर्खालहरू हुन्, तर एक भ्रष्ट र देशद्रोही सरकारले यिनीहरूको सुरक्षा गर्न सकेको छैन,” उनले आरोप लगाए।
सहिष्णुताको परम्परामाथि संकट र चिन्ता
सेउतामा इसाई, मुस्लिम, यहुदी र हिन्दु धर्मावलम्बीहरू लामो समयदेखि शान्तिपूर्ण रूपमा सँगै बसोबास गर्दै आएका छन्। तर, यो साता घटेको घटनाले शहरको यो सामाजिक सद्भाव र भविष्यबारे केही स्थानीय बासिन्दाहरूलाई चिन्तित बनाएको छ।
एउटा लजिस्टिक्स कम्पनीमा काम गर्ने सेउताकी बासिन्दा इभा बारिएन्तोस शनिबार साँझ पेरेज र अन्य दक्षिणपन्थी नेताहरूले के भन्छन् भनेर सुन्न प्रदर्शन स्थलमा पुगेकी थिइन्। उनी यस्तै घटना भविष्यमा फेरि पनि दोहोरिन सक्नेमा विश्वस्त छिन् र सेउतामा बस्ने विदेशी मूलका केही बासिन्दाहरूको स्पेनप्रतिको निष्ठामाथि प्रश्न उठाउँछिन्।
“सेउतामा हामी सधैँ मिलेर बस्दै आएका छौँ। यहाँ चारवटा संस्कृतिहरू कुनै समस्याविना धेरै राम्रोसँग बसोबास गरिरहेका छन्,” उनले भनिन्, “तर अहिले हामीले के महसुस गरिरहेका छौँ भने, हाम्रै भित्र एउटा शत्रु लुकेको छ।” उनले केही विदेशी मूलका बासिन्दाहरूले आफू बसिरहेको देश स्पेनभन्दा मोरक्कोप्रति बढी निष्ठा र भक्ति देखाएको आरोप पनि लगाइन्।
यसैबीच, क्याथोलिक धर्मगुरु पोप लियो चौधौंले आइतबार सेउताको “चिन्ताजनक स्थिति” लाई नजिकबाट नियालिरहेको बताएका छन्। उनले ईश्वरसँग प्रार्थना गर्दै यस क्षेत्रमा शान्ति, स्थिरता र न्यायका उपायहरू चाँडै भेट्टाउन सकियोस् भन्ने कामना गरेका छन्।
आप्रवासनको मुद्दा पोप लियोको मुख्य प्राथमिकताहरूमध्ये एक रहँदै आएको छ। उनले भर्खरै युरोपमा आप्रवासीहरू प्रवेश गर्ने मुख्य मार्गहरूमध्ये एक मानिने स्पेनको क्यानरी टापुहरूको भ्रमण गर्दा पनि यो विषयलाई विशेष रूपमा उठाएका थिए।
