काठमाडौं – अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले लगातार घोषणा गर्दै आएका कैयौँ समयसीमाबीच अमेरिका, इरान र क्षेत्रीय मध्यस्थकर्ताहरू ४५ दिनको सम्भावित युद्धविरामबारे छलफल गरिरहेको सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन् । यो वार्ताले स्थायी रूपमा युद्धको अन्त्य गर्न सक्ने अनुमान गरिएको छ ।
अमेरिकी मिडिया आउटलेट एक्सिओसले शान्ति वार्ताबारे जानकारी राख्ने अमेरिकी, इजरायली र क्षेत्रीय स्रोतहरूलाई उद्धृत गर्दै यो रिपोर्ट प्रकाशन गरेको हो ।
पाकिस्तान, टर्की र इजिप्टका मध्यस्थकर्ताहरू यस वार्तामा सहभागी भइरहेका छन् । साथै, यसमा ट्रम्पका दूत स्टिभ विटकफ र इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीबीच ‘टेक्स्ट म्यासेज’मार्फत भएको संवाद पनि समावेश रहेको बताइएको छ ।
दुई चरणमा सम्झौता हुने
स्रोतका अनुसार, यदि सम्झौता भयो भने यो दुई चरणमा हुने बताइएको छ । पहिलो चरणमा ४५ दिनको युद्धविराम हुने र त्यस अवधिमा युद्धको स्थायी अन्त्यका लागि मध्यस्थता गरिनेछ । दोस्रो चरणमा, आदर्श रूपमा युद्ध समाप्त गर्ने औपचारिक सम्झौता समावेश हुनेछ ।
यसैबीच, राष्ट्रपति ट्रम्पले दिएको समयसीमा समाप्त हुने समय नजिकिँदै जाँदा अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि हमला तीव्र पारेका छन् । इरानको राजधानी तेहरानको दक्षिण–पश्चिममा अवस्थित एक सहरको आवासीय भवनमा भएको हवाई हमलामा कम्तीमा १३ जनाको मृत्यु भएको छ ।
तेहरानस्थित शरीफ विश्वविद्यालयलाई पनि निसाना बनाइएको छ । इरानी मिडियाले यी हमलाहरू र त्यहाँका भवनहरूमा भएको क्षतिको जानकारी दिएका छन् । साथै, परिसर नजिकै रहेको प्राकृतिक ग्यास वितरण केन्द्रमा पनि असर परेको बताइएको छ । यस विश्वविद्यालयमाथि वर्षौंदेखि धेरै देशहरूले प्रतिबन्ध लगाउँदै आएका छन् । विशेष गरी इरानको ब्यालिस्टिक मिसाइल कार्यक्रमसँग यसको सैन्य सम्बन्ध रहेको मानिन्छ ।
यो मिसाइल कार्यक्रम अर्धसैनिक बल ‘रिभोलुसनरी गार्ड’को नियन्त्रणमा छ । लगातारका हमलाका कारण रिभोलुसनरी गार्ड र अन्य सुरक्षा बलहरूले आफ्ना ठेगानाहरू परिवर्तन गरी वैकल्पिक स्थानहरूको प्रयोग गरिरहेका छन् ।
यो युद्ध २८ फेब्रुअरी २०२६ मा सुरु भएको थियो । अमेरिका र इजरायलले संयुक्त रूपमा इरानमाथि ठूलो स्तरमा हवाई हमला गरेका थिए । ती हमलाहरूमा इरानका सर्वोच्च नेता आयातोल्लाह अली खामेनेईसहित धेरै वरिष्ठ सैन्य तथा सुरक्षा अधिकारीहरू मारिएका थिए । अमेरिका र इजरायलको मुख्य उद्देश्य इरानको परमाणु कार्यक्रमलाई पूर्ण रूपमा नष्ट गर्नु, उसको ब्यालिस्टिक मिसाइल क्षमतालाई समाप्त गर्नु तथा शासनलाई कमजोर पार्नु वा सत्ताच्युत गर्नु हो ।
