काठमाडौँ – इरानको पहाडी क्षेत्रमा बेपत्ता भएका अमेरिकी सैन्य पाइलटलाई अमेरिकाले सकुशल उद्धार गरेको विषय अहिले चर्चामा रहेको छ ।
अमेरिकाले इरानमा लडाकु विमान खस्दा बेपत्ता भएका सैन्य पाइलटलाई घटना भएको ३६ घण्टापछि सुरक्षित उद्धार गरेको दाबि गरेको छ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले यसलाई इतिहासकै सबैभन्दा साहसी खोज तथा उद्धार अभियानको रूपमा उल्लेख गरेका छन् ।
अमेरिकी एफ–१५ ई लडाकु विमानका दुवै पाइलटलाई ३६ घण्टाभित्र इरानबाट उद्धार गरिएको जनाइएको छ । मुख्य पाइलटलाई शुक्रबार राति नै सुरक्षित निकालिएको थियो भने हतियार प्रणाली अधिकृतलाई शनिबार राति विशेष अभियानमार्फत उद्धार गरिएको बताइएको छ ।
अमेरिकी विशेष बलले सयौँ कमाण्डो सहभागी गराएर इरानको भित्री क्षेत्रमा प्रवेश गरी उक्त अभियान सञ्चालन गरेको थियो । ट्रम्पले आइतबार सामाजिक सञ्जालमार्फत जानकारी दिँदै घाइते अधिकारीको अवस्था सुधारोन्मुख रहेको बताएका छन् ।
अमेरिकी अधिकारीहरूका अनुसार घाइते अधिकृतसम्म पुग्न अमेरिकी र इरानी बलबीच करिब दुई दिनसम्म तीव्र खोजी अभियान चलेको थियो । यद्यपि, उद्धार टोलीमा कुनै क्षति नभएको जनाइएको छ ।
रिपोर्टअनुसार उक्त विमान शुक्रबार इरानले खसालेको थियो । त्यसमा मुख्य पाइलट र एक हतियार प्रणाली अधिकृत सवार थिए । मुख्य पाइलटलाई केही घण्टामै उद्धार गरिए पनि अर्को अधिकृत प्यारासुटबाट झरेपछि घाइते भएका थिए । त्यसपछि उनी पहाडी क्षेत्रमा लुकेर बसेका थिए र एक दिनभन्दा बढी समयसम्म नियन्त्रणबाट बाहिर रहेका थिए ।
उनले कठिन परिस्थितिमा बाँच्ने तथा बच्ने विशेष तालिम प्रयोग गर्दै कोहगिलुयेह र बोयर-अहमद प्रान्तका दुर्गम क्षेत्रमा आफूलाई लुकाएर बचाउन सफल भएका थिए । सोही समयमा अर्को अमेरिकी ए–१० विमान पनि होर्मुज जलडमरूमध्य नजिक खसेको थियो, जसका पाइलटलाई पनि सुरक्षित उद्धार गरिएको जनाइएको छ ।
अमेरिका र इरान दुवै पक्षले ती अधिकृतको खोजी गरिरहेका थिए भने इरानी रिभोलुसनरी गार्डसमेत उनलाई पक्राउ गर्न पुगेको थियो । खोजी कठिन भएपछि अमेरिकी गुप्तचर निकायले भ्रामक सूचना फैलाएर इरानी खोजीलाई अन्यत्र मोडेको बताइएको छ ।
यसैबीच विशेष प्रविधिबाट अधिकृतको वास्तविक स्थान पत्ता लगाएर अमेरिकी रक्षा संरचनालाई जानकारी गराइएको थियो । त्यसपछि ट्रम्पले तुरुन्त उद्धार अभियान सञ्चालन गर्न आदेश दिएका थिए ।
शनिबार विशेष कमाण्डो टोलीले कडा हवाई सुरक्षासहित अभियान सञ्चालन गरेको थियो । अमेरिकी लडाकु विमानहरूले इरानी बललाई सो क्षेत्रमा पुग्न नदिन आक्रमणसमेत गरेका थिए । घाइते अधिकृतसँग एक पिस्तोल मात्र रहेको बताइएको छ । उद्धारका क्रममा केही स्थानमा गोलीबारी भए पनि अन्ततः उनलाई सुरक्षित निकाल्न सफल भएको दाबी गरिएको छ ।
यस अभियानमा दर्जनौँ अमेरिकी विमान र सयौँ विशेष सैनिक सहभागी थिए । केही यातायात विमान फसेपछि पछि नष्ट गरिएको जनाइएको छ, ताकि ती इरानको नियन्त्रणमा नपरोस् । उद्धार गरिएका अधिकृतलाई उपचारका लागि कुवैत लगिएको बताइएको छ ।
ट्रम्पले यो अभियानले इरानको आकाशमा अमेरिकाको पूर्ण नियन्त्रण रहेको देखाएको दाबी गरेका छन् । साथै उनले यसलाई सम्पूर्ण अमेरिकाका लागि गर्वको क्षण भएको उल्लेख गर्दै देश एकजुट हुनुपर्ने बताएका छन् ।
अर्कोतर्फ इरानले भने यस घटनाको खण्डन गरेको छ । अमेरिकी ध्वस्त भएका बिमानको तस्बीर जारी गर्दै इरानले अमेरिकी उद्धारको काम सफल नभएको दाबि गरेको छ ।
