पोखरा—स्थानीय तह चुनाव लागेको छ । उम्मेदवारले मनोनयन दर्ता गराइरहेका छन् । प्रमुख पदमा महिला उम्मेदवारको उपस्थिति न्यून छ । चुनावको छेकोमा कवि रीता अधिकारी ‘ऋतु’ ले कविता संग्रह ‘सेल्फ पोट्रेट’ सार्वजनिक गर्दै सोधिन्, ‘सत्तामा किन बजिरहन्छ भाले शंख ?’
उखुबारीहरूमा
निर्मलाहरू चिच्याइरहँदा
शीतल निवास किन ब्युँझँदैन ?
के सत्ता
पुलिंगी हो ?
साहित्यिक लेखन यात्राको झन्डै तीन दशकपछि ऋतुले आफ्नो पहिलो कविता संग्रह ल्याएकी हुन् । साहित्यकारद्वय सरुभक्त र तीर्थ श्रेष्ठले उक्त कृति शनिबार पोखरामा लोकार्पण गरे । फुटकर रूपमा कविता, गीत, गजल, मुक्तक, समालोचनामा कलम चलाउँदै आएकी ऋतुको कविता मूल विधा हो । उनले तीन दशकसम्म लेखेका कविता संगृहीत गरी कृतिका रूपमा ल्याइन् । सरुभक्तले ऋतु पोखरेली कवितामा उदीयमान भएको बताए । उनले भने ‘नेपाली काव्य फाँटमा भरोसालाग्दो उपस्थिति हुनेमा विश्वस्त छु ।’
तीर्थ श्रेष्ठले सरल र सहज भाषाशैलीमा गहन काव्यचेत पस्किनु आफैंमा चुनौती रहेको धारणा राखे । उनले भने, ‘चुनौतीलाई ऋतुले सहजताका साथ लिएकी छन् ।’ उनले ऋतुका कवितामा नचाहिँदो शब्द आडम्बर, अप्रितम बिम्ब नरहेको बताए । समीक्षा गर्दै कवि सरस्वती प्रतीक्षाले अधिकांश कविताले नारीमाथिका विभेद, लैंगिक असामानता र विभेदका पर्खालहरूका विरुद्ध दरो गरी उभिएकामा खुसी व्यक्त गरिन् । कवितामा रहेको शक्ति र सौन्दर्यको चर्चा गर्दै कविलाई एक साथ विद्रोह र प्रेम व्यक्त गर्न सक्षम उनले अर्थ्याइन् ।
पोखरेली युवा सांस्कृतिक परिवारले गरेको कार्यक्रममा दीपक समीप, हरिदेवी कोइराला, रमेश श्रेष्ठ, सञ्जीव पौडेल, सरस्वती श्रेष्ठ सरू, उपेन्द्र पौडेललगायतले कवि ऋतुको कृतिमाथि चर्चा गरे । ‘सेल्फ पोट्रेट’ मा लामा–छोटा गरी ४१ वटा कविता छन् ।
