काठमाडौं =अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सन् २०२० को राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा २४ हजारभन्दा बढी गैरअमेरिकी नागरिकले अवैध रूपमा मतदान गरेको दाबी गरेका छन्।
ट्रम्पले सामाजिक सञ्जाल ‘ट्रुथ सोसल’मार्फत अमेरिकी जनगणना ब्युरोले मतदाता अभिलेख र नागरिकताको अभिलेखबीच तुलना गर्दा यस्तो तथ्य फेला परेको दाबी गरेका हुन्। उनका अनुसार पहिलो चरणमा १२ करोड ८० लाख मतदाताको विवरण परीक्षण गर्दा २४ हजारभन्दा बढी गैरनागरिकले मतदान गरेको भेटिएको छ।
बाँकी करिब ३ करोड २० लाख मतदाताको विवरण पनि परीक्षण गरिने र त्यसपछि गैरनागरिक मतदाताको संख्या अझ बढ्न सक्ने ट्रम्पको दाबी छ। उनले सन् २०२० को निर्वाचनमा आफू विजयी भएको दाबी दोहोर्याउँदै अमेरिकी संसद्लाई ‘सेभ अमेरिका एक्ट’ पारित गर्न आग्रह गरेका छन्।
गत जनवरी २९ मा अमेरिकी संसद्मा प्रस्तुत गरिएको ‘सेफगार्ड अमेरिकन भोटर इलिजिबिलिटी अमेरिका एक्ट’मा संघीय निर्वाचनका लागि मतदाता नामावलीमा दर्ता हुँदा अमेरिकी नागरिकताको भौतिक प्रमाण अनिवार्य गर्ने प्रस्ताव गरिएको छ। प्रस्तावमा राहदानी वा जन्मदर्ता प्रमाणपत्रजस्ता कागजात पेश गर्नुपर्ने र मतदान गर्दा वैध फोटो परिचयपत्र देखाउनुपर्ने व्यवस्था समावेश छ।
प्रस्तावित कानुनले बिरामी, शारीरिक अशक्तता, सक्रिय सैन्य सेवा वा यात्रा गर्नुपर्ने अवस्थाजस्ता निश्चित परिस्थितिबाहेक हुलाकमार्फत मतदानमा समेत सीमितता लगाउने प्रस्ताव गरेको छ। साथै, संघीय तथ्यांकको प्रयोग गरी मतदाता नामावलीबाट गैरनागरिकको नाम हटाउने व्यवस्था गर्न राज्यहरूलाई निर्देशन दिने प्रावधान पनि प्रस्ताव गरिएको छ।
ट्रम्पले अमेरिकाको निर्वाचन प्रणालीलाई भारतको उदाहरणसँग तुलना गर्दै मतदाता परिचयपत्रसम्बन्धी व्यवस्था थप कडा बनाउनुपर्ने बताएका छन्। उनले भारतमा मतदाताले वैध फोटो परिचयपत्रका आधारमा मतदान गर्ने व्यवस्था रहेको उल्लेख गर्दै अमेरिकामा पनि यस्तै प्रणाली आवश्यक रहेको तर्क गरेका छन्।
ह्वाइट हाउसले पनि ‘सेभ अमेरिका एक्ट’लाई संघीय निर्वाचनमा अमेरिकी नागरिकले मात्र मतदान गर्ने सुनिश्चित गर्ने उद्देश्यको कानुनका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ। ह्वाइट हाउसका अनुसार प्रस्तावित व्यवस्थाले मतदाता दर्ताका क्रममा नागरिकताको प्रमाण र वैध परिचयपत्र अनिवार्य गर्नेछ।
यद्यपि, सन् २०२० को निर्वाचनमा २४ हजारभन्दा बढी गैरनागरिकले मतदान गरेको ट्रम्पको दाबी पुष्टि गर्ने विस्तृत स्वतन्त्र प्रमाण भने सार्वजनिक हुन बाँकी छ। त्यसैले उक्त दाबीलाई हाल ट्रम्पको दाबीका रूपमा लिनुपर्ने देखिन्छ।
