मुस्ताङ- मुस्ताङमा जारी चैत महिनाको मौसमले फेरि अत्यधिक चुनौती पेश गरेको छ। आज दिउँसो ११:०० बजेदेखि बारागुङ मुक्तिक्षेत्र र उपल्लो मुस्ताङमा सातौँ पटक हिमपात भएको छ। यसअघि गत शनिबार र सोमबार पनि मुस्ताङमा भारी हिमपात भएको थियो भने सिजनको पहिलो हिमपात गत कात्तिक १० गते देखिएको थियो।
बारम्बारको हिमपातले गर्मीयाम सुरु भइसकेको समयमै पनि मुस्ताङको यात्रा कष्टकर बनाएको छ। मुक्तिनाथ मन्दिर दर्शनका लागि आउने तीर्थयात्री र उपल्लो मुस्ताङ घुम्न जाने पर्यटकहरूले कठिनाइ भोग्न बाध्य भएका छन्। बारागुङ मुक्तिक्षेत्र–१ का वडाध्यक्ष प्रमेश गुरुङका अनुसार, “हिमपात भए पनि जमिन तातिएकाले पग्लिएर सडक हिलाम्मे भएको छ। यसले यात्रुहरूको यात्रा अझ कठिन बनाएको छ।”
हिमपातका कारण उपल्लो मुस्ताङमा चिसो अत्यधिक बढेको छ। स्थानीयवासीको दैनिकी प्रभावित भएको छ। घरबाहिर निस्कनै नसक्ने अवस्था बनिरहेको छ भने पशुचौपायको आहारा व्यवस्थापन र चरनक्षेत्रमा लैजान कठिनाइ परेको छ। “पशुपालन गरिरहेका हामीलाई खाद्य सामग्री जुटाउन र चरनक्षेत्रमा लैजान निकै समस्या भइरहेको छ,” एक स्थानीय किसानले भने।
यस सिजन मुस्ताङमा हिमपात र वर्षाको क्रम निरन्तर भइरहेको छ। मौसमविद्हरूले वायुमण्डलीय प्रणाली र उच्च हिमाली क्षेत्रको विशेष भूगोललाई कारण देखाउँदै यस्तो असामयिक हिमपातको संकेत दिएका छन्। उनीहरूले भनेका छन्, “यो क्षेत्रको उच्च भेगमा चिसो हवाले गर्दा गर्मीयाममा पनि हिमपात हुनु असामान्य होइन। तर यसले स्थानीय जीवन र पर्यटन गतिविधिमा गम्भीर असर पारिरहेको छ।”
पर्यटक र तीर्थयात्रीका लागि मुस्ताङ भ्रमण अझ चुनौतीपूर्ण भएको छ। मुक्तिनाथ मन्दिर जाने यात्रुहरूले हिमपात र हिलाम्मे सडकका कारण आफ्नो यात्रा रोक्नुपर्ने स्थिति आएको छ। ट्रेकिङ र घुमफिरका लागि आएका विदेशी पर्यटकहरूले पनि हिमपातले यात्रा असुरक्षित भएको अनुभव गरेका छन्।
स्थानीय प्रशासनले आपतकालीन योजना अनुसार सडक सफाइ र आवागमन सहज बनाउन प्रयास गरिरहेको छ। तर बारम्बार हिमपात र चिसोका कारण प्रशासनका लागि चुनौतीपूर्ण भएको छ। वडाध्यक्ष प्रमेश गुरुङले भने, “हामी सडक र आपतकालीन राहतका लागि छिटो कदम चालिरहेका छौँ, तर प्रकृतिको गतिलाई नियन्त्रण गर्न सकिँदैन। यात्रुहरूलाई यस बेला अत्यधिक सतर्क रहन सल्लाह दिन्छौँ।”
स्थानीय बासिन्दा र पर्यटन व्यवसायीहरू हिमपातका कारण आर्थिक असरसमेत भोगिरहेका छन्। पर्यटकको कमि र यातायात अवरुद्ध हुँदा होटल, गाइड र स्थानीय व्यवसायमा आम्दानीमा गिरावट आएको छ।
मौसमविद्हरूले आगामी केही दिनमा पनि हिमपात वा अस्थिर मौसम रहन सक्ने चेतावनी दिएका छन्। यसका लागि स्थानीय प्रशासनले पर्यटक र स्थानीयवासीलाई सचेत गराउन आवश्यक उपाय चाल्नुपर्ने अवस्था देखिएको छ।
मुस्ताङको बारम्बार हिमपातले यो क्षेत्रको प्राकृतिक सुन्दरतामा चुनौतीपूर्ण दृश्य प्रस्तुत गर्दैछ। तर यसले स्थानीय जीवन र पर्यटनलाई प्रभावित गरिरहेको र आवश्यक सुरक्षा तथा पूर्वतयारीको महत्त्व झन् बढाएको छ।
यस प्रकार, मुस्ताङमा सातौँ पटक हिमपात, चिसो र अस्थिर मौसमले स्थानीय तथा पर्यटक जीवनमा कठिनाइ सिर्जना गर्दै गर्मीयाममा असामान्य चुनौती प्रस्तुत गरेको छ। प्रशासन, स्थानीय बासिन्दा र पर्यटक सबैले यस परिस्थितिलाई ध्यानमा राखेर कार्य गर्नुपर्ने देखिन्छ।
